HOE DE GEHYDROLYSEERDE GIST PROGUT® RUMEN HELPT OM DE BENUTTING VAN HET RUWVOER VAN DE FINSE GRASLANDEN TE VERBETEREN

Koeien melken in Finland
De Finse melkveehouderij bestaat uit 5100 melkveebedrijven, met gemiddeld 50 koeien, die een hoog productieniveau weten te realiseren van gemiddeld 10.500 L melk/koe/jaar. Automatisering is al vroeg omarmd in Finland, waardoor ondertussen ruim 40% van de veehouders met een melkrobot melkt. De veehouders hebben te maken met een kort groeiseizoen, maar hebben door de lange dagen veel zonuren in de zomer. Dit is bepalend voor de gewassen en rassen die ze kunnen verbouwen en de kwaliteit van de oogst. Het klimaat laat het niet toe maïs te telen, waardoor de rantsoenen uitsluitend op gras zijn gebaseerd. Met name timotheegras wordt verbouwd, omdat dit de koude winters het beste overleeft. Fins gras wordt gekenmerkt door een verteerbaarheid van de organische stof rond 70%, een eiwitgehalte van 14-16% en een NDF-gehalte van 50-55%.

Het rantsoen bestaat doorgaans uit een basisrantsoen, aangevuld met mengvoer in de robot of krachtvoerbox. Een typisch Fins rantsoen bevat (in DS) 12 kg graskuil, 4 tot 5 kg granen (gerst, haver en tarwe), 2 tot 3 kg raapzaadschroot en een mineralenmengsel. Er worden met name Finse grondstoffen gebruikt. Sojaproducten zijn vanwege duurzaamheidsdoelstellingen niet toegestaan in diervoeding. Het streven bij deze rantsoenen is om de voeropname en de benutting van het rantsoen te verhogen, hiervoor wordt Progut® Rumen in verschillende voerconcepten van Hankkija ingezet.

Hankkija is de grootste agrarische toeleverancier van Finland, met een mengvoertak die de pluimvee-, varkens-, rundvee- en zelfs rendierhouders van Finland beleverd. Hankkija Finnish Feed Innovations is hun exportafdeling die additieven ontwikkelt en produceert die diergezondheid en -productie ondersteunen. Een van die producten is Progut® Rumen, een gistproduct ontstaan uit een door wetenschap-gedreven ontwikkelingsproces.

De wetenschap achter Progut® Rumen
Bij de productie van Progut® Rumen wordt een gepatenteerd hydrolyseproces gebruikt om de gistcelwand af te breken, waardoor de verschillende molecuulstructuren uit de hele gist beschikbaar komen. Communicatie tussen organismen is gebaseerd op moleculaire interacties. Het beter beschikbaar maken van de moleculen van de gist verhoogt de effectiviteit om de pensmicroben te stimuleren en om het immuunsysteem te stimuleren via de immuunreceptoren in de darmwand. De moleculaire structuren van de gist worden herkend als concurrentie door de pensmicroben. In reactie hierop stijgt hun fermentatiesnelheid en groei.

Figuur 1: het hydrolyseproces verhoogt het aantal actieve molecuulstructuren, in deze grafiek uitgedrukt in het relatieve aantal oplosbare poly- en oligosachariden. De verbeterde oplosbaarheid van Progut® Rumen, verhoogt de beschikbaarheid en werkzaamheid, ten opzichte van biergist en een levende gist.

Verschillende in vitro simulatie proeven en in vivo proeven hebben aangetoond dat Progut® Rumen in staat is het aantal pensmicroben te verhogen en de productie van vluchtige vetzuren te doen stijgen. Dit effect van Progut® Rumen wordt bepaald door het hydrolyseproces tijdens de productie van Progut® Rumen. In verschillende rantsoenen kan Progut® Rumen de pensfermentatie stimuleren. Zo ook in vers gras, waar het aantal pensmicroben en de productie van vluchtige vetzuren stijgt, en de benutting van het gras verbetert.

Figuur 2: in een in vitro fermentatietest met een rantsoen van vers gras, verhoogt Progut® Rumen het aantal pensmicroben t.o.v. de controle. Dit resulteert vervolgens in een hogere productie van vluchtige vetzuren.

Het effect op de pensfermentatie resulteert in een verbetering in de voerefficiëntie van 5 tot 8 % en een stijging van de melkproductie tot wel 1,8 L. De verbeterde benutting van het rantsoen en hogere propionzuurproductie verbetert de energievoorziening, wat vooral zichtbaar is bij verse koeien. In een Zwitserse proef hadden koeien met Progut® Rumen in het rantsoen een hoger glucosegehalte en een lager BHB-gehalte (669 t.o.v. 992 µmol/L) in het bloed in het begin van de lactatie.

Maar Progut® Rumen kan meer doen voor de diergezondheid. Verschillende moleculaire structuren uit de gehydrolyseerde gist (β-glucanen, mannose en chitine) hebben een effect op het immuunsysteem. Deze structuren worden herkend door immuuncellen in de darmwand, wat resulteert in een hogere immunoglobulineproductie, zonder over-stimulatie of inductie van ontstekingsreacties. Ook hier is het hydrolyseproces belangrijk in het verhogen van de werkzaamheid van de gist structuren, die hoger is dan intacte gistcellen. Het effect op het immuunsysteem ondersteunt de ontwikkeling van het immuunsysteem van jonge dieren en verhoogt het IgA gehalte in biest, wanneer het verstrekt wordt tijdens de droogstand.

Figuur 3: Progut® Rumen tijdens de droogstand verhoogt het IgA-gehalte in biest.

In de Finse praktijk wordt Progut® Rumen in verschillende concepten gebruikt. Ondanks dat de verteerbaarheid van de rantsoenen al op een hoog niveau zit, helpt Progut® Rumen in het verbeteren van de benutting ervan. Aan de ene kant door de fermentatie te verhogen, aan de andere kant door de voeropname te verhogen. Daarnaast heeft Progut® Rumen in kalverbrok een belangrijke rol om de pensontwikkeling te stimuleren.

Progut® Rumen laat goede resultaten zien in zijn thuisland, maar laat dezelfde consistente resultaten zien in proeven en in de praktijk over de hele wereld. Want het verbeteren van de benutting van lokale grondstoffen en ruwvoeders, en het ondersteunen van de gezondheid van kalf en koe, zijn een belangrijk doel voor alle melkveehouders.